វីតាមីនមានសារសំខាន់ជួយការពារមាន់ពីជំងឺ និងជួយឱ្យវាលូតលាស់បានពេញលេញ។ ទោះបីជាមាន់ត្រូវការវីតាមីនក្នុងបរិមាណតិចតួច ប៉ុន្តែបើកាលណាខ្វះវីតាមីន វានឹងបង្កជាមហន្តរាយដល់កសិដ្ឋានទាំងមូល។
យោងតាមឯកសារបច្ចេកទេសពី MSD Veterinary Manual និងអង្គការ FAO នេះគឺជាតារាងសង្ខេបអំពីវីតាមីនសំខាន់ៗសម្រាប់មាន់៖
តារាងសង្ខេប៖ វីតាមីន បញ្ហាខ្វះខាត និងប្រភពធម្មជាតិ
| ប្រភេទវីតាមីន | តួនាទីសំខាន់ | រោគសញ្ញាពេលខ្វះ | ប្រភពពីធម្មជាតិ និងចំណី |
| វីតាមីន A | ការពារភ្នែក ស្បែក និងភ្នាសរំអិល | ភ្នែកឡើងខ្ទុះពណ៌ស (ដូចឈីស) ក្រហាយបំពង់ក | ពោតលឿង ត្រកួន ស្លឹកម្រុំ ការ៉ុត |
| វីតាមីន D3 | ជួយស្រូបយកកាល់ស្យូម | ជំងឺក្រិន ចំពុះទន់ សំបកស៊ុតស្ដើង | ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ប្រេងថ្លើមត្រី |
| វីតាមីន E | ប្រព័ន្ធការពារ និងការបន្តពូជ | ជំងឺមាន់ឆ្កួត (កន្ត្រាក់សាច់ដុំ) អត្រាញាស់ទាប | គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ផ្កាឈូករ័ត្ន ស្មៅស្រស់ |
| វីតាមីន K | ជួយឱ្យឈាមកក | បើមានរបួស ឈាមហូរមិនឈប់ ងាយជាំសាច់ | ស្លឹកបន្លែបៃតង កន្ទក់ផ្អាប់ |
| វីតាមីន B2 | ការលូតលាស់ និងប្រព័ន្ធប្រសាទ | ម្រាមជើងរួញ រោមដុះយឺត | ចកបាយទា |
វិធីដោះស្រាយ
១. វីតាមីនគ្រុប A, D, E, K (រលាយក្នុងខ្លាញ់)
- បញ្ហា៖ វីតាមីនទាំងនេះងាយនឹងរលាយបាត់បង់គុណភាព បើចំណីទុកក្នុងកន្លែងក្ដៅ ឬត្រូវកម្ដៅថ្ងៃខ្លាំង។
- ដំណោះស្រាយ៖ ប្រើវីតាមីន (ទឹក ឬម្សៅ) លាយឱ្យមាន់ផឹកជាប្រចាំ រៀងរាល់ ២ សប្ដាហ៍ម្ដងនិងធានាថាមាន់ទទួលបានពន្លឺថ្ងៃពេលព្រឹក(សម្រាប់វីតាមីន D3)។
២. វីតាមីនគ្រុប B-Complex (រលាយក្នុងទឹក)
- បញ្ហា៖ មាន់មិនអាចរក្សាទុកវីតាមីន B ក្នុងខ្លួនបានយូរទេ វាត្រូវបញ្ចេញមកតាមលាមកវិញ។ បើចំណីខ្វះជីវជាតិ វានឹងចេញរោគសញ្ញាក្នុងរយៈពេលខ្លី។
- ដំណោះស្រាយ៖ ផ្ដល់ចំណីដែលមានតុល្យភាពមានទាំងកន្ទក់ ពោត និងប្រូតេអ៊ីន។
MSD Veterinary Manual បញ្ជាក់ថា ការខ្វះវីតាមីនជារឿយៗកើតឡើងដោយសារការគ្រប់គ្រងចំណីមិនបានល្អ (ទុកចំណីយូរពេក ឬសើមដុះផ្សិត) ដែលធ្វើឱ្យវីតាមីនបាត់បង់សកម្មភាពមុនពេលមាន់ស៊ី។
ជាការណែនាំឱ្យកសិករគួរប្រើប្រាស់បន្លែបៃតងក្នុងស្រុកជាអាហារបំប៉នដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមទិញវីតាមីនទីផ្សារ និងជួយឱ្យមាន់មានភាពស៊ាំខ្លាំងនឹងអាកាសធាតុក្ដៅ។
អង្គការFAO ផ្ដល់អំណះអំណាងថា ក្នុងដំណាក់កាលមាន់ឈឺ ឬក្រោយចាក់វ៉ាក់សាំង មាន់ត្រូវការវីតាមីនច្រើនជាងធម្មតាទ្វេដង ដើម្បីជួយឱ្យរាងកាយងើបឡើងវិញ។
វិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបន្ទាន់
ប្រសិនបើឃើញហ្វូងមាន់មានសញ្ញាសំកុក ឬទន់ជើងច្រើន៖
- ផ្ដល់វីតាមីនចម្រុះ៖ លាយក្នុងទឹកផឹកក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (តាមស្លាកសញ្ញា) រយៈពេល ៣-៥ ថ្ងៃជាប់គ្នា។ ប្រឹក្សាជាមួយពេទ្យសត្វដើម្បីបានព័ត៌មានពីការប្រើប្រាស់បានត្រឹមត្រូវ។
- ពិនិត្យចំណី៖ ប្រសិនបើចំណីមានក្លិនផ្អូម ឬដុះផ្សិត ត្រូវបោះចោល និងដូរចំណីថ្មីភ្លាម។
- បន្ថែមកម្រាលទ្រុង៖ បើមាន់ទន់ជើង ត្រូវដាក់អង្កាមឱ្យក្រាស់ ដើម្បីកុំឱ្យជើងវាប៉ះដីត្រជាក់ ឬរឹងពេក។
ការការពារគឺចំណេញជាងការព្យាបាល! ការលាយបន្លែបៃតង ២០% ក្នុងចំណីប្រចាំថ្ងៃ គឺជាថ្នាំទិព្វសម្រាប់កសិដ្ឋានបងប្អូន។
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ FAO / MSD Veterinary Manual