ការដឹងមុនពីស្ថានភាពសុខភាពរបស់មាន់យើង គឺស្មើនឹងការការពារបានពាក់កណ្ដាលទៅហើយ។ ការចំណាយពេលត្រឹមតែ១០ទៅ១៥នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីសង្កេតមើលមាន់របស់បងប្អូន អាចជួយបង្ការការរីករាលដាលនៃជំងឺដែលអាចសម្លាប់មាន់ទាំងទ្រុងបាន។ នេះគឺជាបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសុខភាពមាន់ប្រចាំថ្ងៃដែលបងប្អូនកសិករគួរអនុវត្តឱ្យបានជាប្រចាំ។

១. តារាងសង្កេតសញ្ញាមាន់សុខភាពល្អនិងសញ្ញាជំងឺ
បងប្អូនអាចប្រើតារាងនេះដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់យ៉ាងរហ័ស៖
| ចំណុចត្រួតពិនិត្យ | សញ្ញាសុខភាពល្អ | សញ្ញាព្រមាននៃជំងឺ |
| ភ្នែក | ថ្លា ភ្លឺ និងបើកធំៗ | ស្រអាប់ ហើម ឬមានទឹកភ្នែក/សំបោរ |
| សិរមាន់ | ពណ៌ក្រហមស្រស់ និងមានសំណើម | ស្លេកស្លាំង ស្វាយ |
| រោម | រលោង ស្អាត និងរៀបរយ | បះរោម ជំពាក់គ្នា ឬជ្រុះរោម |
| ឥរិយាបថ | រហ័សរហួន ដើររកស៊ី មិននៅស្ងៀម | សំកុក បិទភ្នែក ស្លាបធ្លាក់ ឬនៅដាច់ដោយឡែក |
| លាមក | ដុំៗ ពណ៌ត្នោត/ប្រផេះ មានពណ៌សពីលើ | រាកទឹក ពណ៌សសុទ្ធ ពណ៌បៃតង ឬមានឈាម |
| ការស៊ីចំណី | ស៊ីចំណី មកចោមរោមស្នូកចំណី | មិនព្រមស៊ីចំណី ឬស៊ីតិចខុសធម្មតា |
២. ជំហានត្រួតពិនិត្យតាមពេលវេលា
ពេលព្រលឹម (ពេលបើកទ្វារទ្រុង)
- សង្កេតការងើបឡើង៖ តើមាន់ទាំងអស់ងើបឡើងរហ័សរហួនទេ? បើមានមាន់ណាមួយដេកសំកុកមិនព្រមងើប នោះជាសញ្ញាដំបូងនៃជំងឺ។
- ពិនិត្យលាមក៖ មើលក្រោមធ្នើរដេក។ លាមកដែលមានឈាម ឬរាកខ្លាំង គឺជាសញ្ញាអាសន្នដែលត្រូវប្រញាប់ដោះស្រាយ។
ពេលថ្ងៃ (ពេលដាក់ចំណី)
- ពិនិត្យការផឹកទឹក៖ បើមាន់ផឹកទឹកច្រើនខុសធម្មតា អាចមកពីវាកំពុងក្ដៅខ្លាំង ឬមានបញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។
- ពិនិត្យដង្ហើម៖ តើមាន់ដកដង្ហើមហើបមាត់ ឬមានសំឡេង ក្នុងបំពង់កដែរឬទេ?

ពេលល្ងាច (ពេលចូលដេក)
- ស្ទាបពោះ និងទ្រូង៖ មើលថាតើមាន់មានសាច់មាំ ឬស្គមលេចឆ្អឹងទ្រូង (ដែលជាសញ្ញានៃព្រូន ឬជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ)។
អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វណែនាំថា ការបំបែកមាន់ឈើចេញពីក្រុមភ្លាមៗក្នុងរយៈពេល ១២ ម៉ោងដំបូង អាចកាត់បន្ថយការឆ្លងជំងឺបានដល់ទៅ ៨០% នៅក្នុងទ្រុង។
ការតាមដានពណ៌សិរមាន់ គឺជាវិធីដែលងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់កសិករ ព្រោះសិរមាន់គឺជា កញ្ចក់បង្ហាញពីចរន្តឈាម និងសុខភាពខាងក្នុងរបស់សត្វស្លាប។
“៣ កុំ” ពេលជួបមាន់ឈឺ
- កុំ ទុកមាន់ឈើឱ្យនៅលាយជាមួយមាន់ជា (ត្រូវបំបែកចេញភ្លាម)។
- កុំ បោះចោលមាន់ងាប់ក្នុងទឹក ឬកន្លែងពាសវាលពាសកាល (ត្រូវកប់ ឬដុតចោល)។
- កុំ ប្រញាប់ប្រើថ្នាំផ្សះ ដោយគ្មានការពិគ្រោះជាមួយពេទ្យសត្វ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យមេរោគស៊ាំនឹងថ្នាំ។
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ FAO / ឯកសារក្រសួងកសិកម្ម
