ធ្យូងជីវៈ ឬ Biochar ផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ដី។ ប្រសិនបើបងប្អូនចង់ឱ្យដីមានជីជាតិយូរអង្វែងដោយមិនបាច់ប្រើជីគីមីច្រើន ធ្យូងជីវៈគឺជាជម្រើសដ៏ល្អមួយ។
១. តើអ្វីទៅជាធ្យូងជីវៈ?
ធ្យូងជីវៈ គឺជាផលិតផលដែលបានមកពីការដុតកាកសំណល់កសិកម្ម (ជីវម៉ាស) ក្នុងលក្ខខណ្ឌកម្តៅខ្ពស់ ប៉ុន្តែគ្មានអុកស៊ីសែន (ឬមានតិចបំផុត) ដែលបច្ចេកទេសនេះហៅថា Pyrolysis (ការដុតក្នុងបរិយាកាសអុកស៊ីសែនទាប)។ ដំណើរការនេះខុសពីការដុតកម្ទេចចោលធម្មតា ព្រោះវាមិនឱ្យកាកសំណល់ទាំងនោះក្លាយជាផេះឡើយ ប៉ុន្តែវារក្សារចនាសម្ព័ន្ធកាបូនឱ្យនៅដដែលក្នុងទម្រង់ជាធ្យូង។ បើតាម Micro Journal ដំណើរការនេះបានបំប្លែងកាកសំណល់សរីរាង្គដែលបានដុតឲ្យក្លាយជាទម្រង់កាបូនមួយដែលមានភាពធន់និងអាចបន្តនៅក្នុងដីរហូតដល់រយឆ្នាំ។
២. ប្រភពនៃធ្យូងជីវៈ
បងប្អូនអាចផលិតធ្យូងជីវៈបានពីកាកសំណល់ដែលមានស្រាប់នៅជុំវិញខ្លួន៖
- កាកសំណល់ស្រូវ៖ អង្កាមជាប្រភពដ៏ពេញនិយមបំផុតនៅកម្ពុជា។
- កាកសំណល់ពោត៖ ស្នូលពោត និងដើមពោតស្ងួត។
- កាកសំណល់ឈើ៖ មែកឈើ កម្ទេចឈើ ឬអាចម៍រណា។
- ផ្សេងៗ៖ ត្រឡោកដូង ឬលាមកសត្វស្ងួត។
៣. អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះគុណភាពដី
យោងតាមការសិក្សានៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Frontiers in Environmental Science និងការស្រាវជ្រាវពីសាកលវិទ្យាល័យ Cornell ធ្យូងជីវៈមានប្រយោជន៍ដូចជា៖
- ជាអេប៉ុងផ្ទុកទឹក និងជី៖ ធ្យូងជីវៈមានរន្ធតូចៗរាប់លាន (Micro-pores)។ វាជួយបឺតស្រូបទឹក និងជីរក្សាទុកកុំឱ្យហូរច្រោះបាត់ពេលភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង រួចបញ្ចេញឱ្យរុក្ខជាតិបន្តិចម្តងៗ។
- ជាផ្ទះរបស់មីក្រូសារពាង្គកាយ៖ រន្ធតូចៗទាំងនោះគឺជាជម្រកដ៏សុវត្ថិភាពសម្រាប់បាក់តេរីល្អៗក្នុងដី ជួយឱ្យពួកវាបន្តពូជ និងជួយបំបែកជីជាតិឱ្យដំណាំបានលឿន។
- កែលម្អដីជូរ៖ ធ្យូងជីវៈភាគច្រើនមានកម្រិត pH ខ្ពស់ដែលជួយបន្សាបអាស៊ីតក្នុងដីជូរនៅតំបន់មួយចំនួនក្នុងប្រទេសយើង។
- រក្សាកាបូនក្នុងដី៖ ជំនួសឱ្យការដុតកាកសំណល់បញ្ចេញផ្សែងពុលកាបូនឌីអុកស៊ីតទៅក្នុងអាកាស ការធ្វើធ្យូងជីវៈជួយបង្កប់កាបូនក្នុងដីបានរាប់រយឆ្នាំ។
ស្ថាប័ន International Biochar Initiative (IBI) អះអាងថាធ្យូងជីវៈដើរតួជាអ្នកកែលម្អដីអចិន្ត្រៃយ៍។ ខុសពីសារធាតុសរីរាង្គដទៃដែលរលួយអស់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ ធ្យូងជីវៈស្ថិតនៅក្នុងដីរាប់រយឆ្នាំ ដោយផ្តល់នូវរចនាសម្ព័ន្ធថេរសម្រាប់ការរក្សាសារធាតុចិញ្ចឹម។
ការប្រុងប្រយ័ត្ន៖ កុំប្រើធ្យូងជីវៈដោយផ្ទាល់
នេះគឺជាចំណុចដែលកសិករភាគច្រើនយល់ច្រឡំ។ ប្រសិនបើបងប្អូនយកធ្យូងដែលទើបដុតរួចទៅបាចលើដីភ្លាម វានឹងទៅបឺតយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីដីមកទុកក្នុងខ្លួនវា ដែលធ្វើឱ្យដំណាំខ្វះជីជាតិក្នុងវគ្គដំបូង។
បច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ៖ កសិរត្រូវលាយធ្យូងជីវៈជាមុនសិនដោយយកវាទៅលាយជាមួយជីកំប៉ុស្ត ឬជីលាមកសត្វ រយៈពេល ២-៤ សប្តាហ៍ ដើម្បីឱ្យវាបឺតយកសារធាតុចិញ្ចឹមឱ្យពេញ រួចទើបយកទៅដាក់លើដី។
ធ្យូងជីវៈ គឺជាការវិនិយោគម្តង ទទួលបានផលយូរអង្វែង។ វាជួយឱ្យដីរបស់បងប្អូនក្លាយជា ខ្លាំងផ្ទុកជីជាតិដ៏រឹងមាំ។
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភប៖ Fronteirs / Micro Journal