នៅក្នុងការដាំដុះ ជារឿយៗយើងតែងតែផ្តោតលើតែជីចម្បងគឺ N-P-K ប៉ុន្តែមានក្រុមសារធាតុចិញ្ចឹមមួយក្រុមទៀតដែលរុក្ខជាតិត្រូវការក្នុងបរិមាណ«តិចតួចបំផុត» តែវាជាអ្នកសម្រេចជោគជ័យនៃទិន្នផល និងគុណភាពកសិផល។ ពួកវាត្រូវបានគេហៅថា សារធាតុចិញ្ចឹមមីក្រូធាតុ។ (Micronutrients)។
១. តើអ្វីទៅជាសារធាតុចិញ្ចឹមមីក្រូធាតុ?
សារធាតុចិញ្ចឹមមីក្រូធាតុ គឺជាក្រុមធាតុចិញ្ចឹមដែលរុក្ខជាតិត្រូវការក្នុងកម្រិតតិចតួច ប៉ុន្តែប្រសិនបើខ្វះធាតុណាមួយ ដំណាំនឹងមិនអាចបង្កើនទិន្នផលដល់កម្រិតអតិបរមាបានឡើយ។
សារធាតុចិញ្ចឹមមីក្រូធាតុសំខាន់ៗទាំង ៦ រួមមាន៖
- ស័ង្កសី (Zn)៖ ជួយដល់ការបង្កើតអ័រម៉ូនលូតលាស់ និងពន្លក។
- ដែក (Fe)៖ ចាំបាច់សម្រាប់ការបង្កើតបៃតងស្លឹក (Chlorophyll) ដើម្បីធ្វើរស្មីសំយោគ។
- បូរុន (B)៖ ជួយដល់ការចេញផ្កា បង្កកំណើត និងការដឹកជញ្ជូនស្ករ។
- ទង់ដែង (Cu)៖ ជួយដល់ដំណើរការដកដង្ហើម និងការធ្វើរស្មីសំយោគ។
- ម៉ង់ហ្គាណេស (Mn)៖ ជួយដល់ការបំបែកធាតុចិញ្ចឹម និងការរីកលូតលាស់នៃកោសិកា។
- ម៉ូលីបដិន (Mo)៖ ជួយដល់ការបំប្លែងអាសូតឱ្យទៅជាទម្រង់ដែលរុក្ខជាតិអាចប្រើប្រាស់បាន។
២. ហេតុអ្វីបានជាសារធាតុចិញ្ចឹមមីក្រូធាតុមានឥទ្ធិពលធំ?
ទោះបីរុក្ខជាតិ ឬដំណាំត្រូវការមីក្រូធាតុទាំងនេះក្នុងកម្រិតតិចតួច តែវាដើរតួជាកាតាលីករសម្រាប់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ។
- បង្កើនភាពធន់៖ ជួយឱ្យដំណាំស៊ាំនឹងអាកាសធាតុក្តៅ ត្រជាក់ ឬជំងឺ។
- គុណភាពកសិផល៖ ធ្វើឱ្យផ្លែឈើមានរសជាតិផ្អែម ពណ៌ស្អាត គ្រាប់ពេញ និងទុកបានយូរ។
- តិចតែខ្លឹម៖ ទិន្នផលដំណាំត្រូវបានកំណត់ដោយធាតុចិញ្ចឹមមិនថាធាតុចម្បង ឬមីក្រូធាតុ បើដែលមិនអាចខ្វះណាមួយបានឡើយ។ ទោះបីបងប្អូនដាក់ជី N-P-K ច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ បើខ្វះសារធាតុមីក្រូតែមួយមុខដំណាំក៏មិនអាចផ្តល់ផលខ្ពស់បានដែរ។
៣. ការណែនាំពីស្ថាប័នជំនាញកសិកម្ម
- អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO)៖ បានបង្ហាញថា ការខ្វះសារធាតុមីក្រូនៅក្នុងដីនាំឱ្យកើតមាន«ការស្រេកឃ្លានលាក់មុខ»លើរុក្ខជាតិ។ រុក្ខជាតិមើលទៅហាក់ដូចជាធម្មតា ប៉ុន្តែវាមិនអាចផ្តល់ទិន្នផលពេញលេញ និងមិនសូវមានសារធាតុចិញ្ចឹមសម្រាប់មនុស្សឡើយ។
- វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (IRRI)៖ បានបញ្ជាក់ថា ស័ង្កសី (Zn) គឺជាសារធាតុមីក្រូដែលខ្វះខាតបំផុតនៅក្នុងដីស្រែ។ ការផ្តល់ស័ង្កសីបន្ថែមអាចបង្កើនទិន្នផលស្រូវបានយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសនៅតំបន់ដីលិចទឹក។
- សាកលវិទ្យាល័យ Michigan State (MSU)៖ បានណែនាំថា ការបាញ់មីក្រូធាតុតាមស្លឹកគឺជាវិធីដែលចំណេញ និងរហ័សបំផុត ព្រោះដីដែលមាន pH ខ្ពស់ ឬទាបពេក ច្រើនតែចងសារធាតុទាំងនេះមិនឱ្យឫសស្រូបយកបាន។
៤. របៀបប្រើប្រាស់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព
ដើម្បីទទួលបានផលល្អ និងមិនខាតបង់ បងប្អូនគួរអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖
- ការបាញ់តាមស្លឹក៖ ជាវិធីល្អបំផុតដើម្បីកែសម្រួលអាការៈខ្វះជាតិចិញ្ចឹមភ្លាមៗ ព្រោះរុក្ខជាតិបឺតស្រូបបានរហ័សតាមរន្ធដកដង្ហើម។
- ការលាបគ្រាប់ពូជ៖ ការប្រើប្រាស់ជីមីក្រូធាតុលាបលើគ្រាប់ពូជមុនដាំ ជួយឱ្យកូនដំណាំដុះមកមានសុខភាពមាំមាំ និងធន់នឹងសត្វល្អិតពីដំណាក់កាលដំបូង។
- ការបន្ថែមក្នុងជីកំប៉ុស្ត៖ ការប្រើប្រាស់ជីសរីរាង្គដែលផ្អាប់បានល្អ គឺជាប្រភពនៃសារធាតុមីក្រូតាមបែបធម្មជាតិដែលផ្តល់ឱ្យដីនូវតុល្យភាពយូរអង្វែង។
ការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់
- កុំប្រើលើសកម្រិត៖ សារធាតុមីក្រូរុក្ខជាតិត្រូវការតិចណាស់។ ការប្រើច្រើនហួសប្រមាណនឹងក្លាយជាថ្នាំពុលដល់ដំណាំវិញ។
- ប្រើតាមវគ្គលូតលាស់៖ ប្រើនៅវគ្គត្រួយដើម្បីពង្រឹងដើម និងប្រើនៅវគ្គផ្កា/ផ្លែ ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល។
សារធាតុមីក្រូប្រៀបដូចជា«វីតាមីន»សម្រាប់ដំណាំ។ ការផ្តល់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងទាន់ពេលវេលា នឹងជួយឱ្យបងប្អូនកសិករចំណេញដើមទុនលើជីចម្បង និងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់លើសពីការរំពឹងទុក។