នៅពេលដែលឃើញដំណាំលូតលាស់មិនសូវល្អ កសិករភាគច្រើនតែងតែជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រ «បង្កើនការបាចជីគីមី» បន្ថែម។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងករណីជាច្រើន បញ្ហាពិតប្រាកដមិនមែនមកពីកង្វះខាតជីនោះទេ គឺមកពី «ជីវសាស្ត្រដី ឬជីវិតក្នុងដី» កំពុងធ្លាក់ចុះខ្សោយ។
ដីដែលមានសុខភាពល្អ គឺជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានជីវិត ដែលពោរពេញទៅដោយមីក្រូសារពាង្គកាយល្អៗរាប់ពាន់លានក្បាល។ ពួកវាដើរតួជាអ្នកកែច្នៃ និងបំប្លែងសារធាតុចិញ្ចឹមឱ្យទៅជាទម្រង់ដែលឫសដំណាំអាចបឺតស្រូបយកបាន។ នៅពេលដែលមេរោគល្អៗទាំងនេះបាត់បង់សកម្មភាព ឬងាប់ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីច្រើនហួសប្រមាណ កង្វះខាតសារធាតុសរីរាង្គ ដីហាប់ណែន ឬគ្រោះរាំងស្ងួត នោះទោះបីជាបងប្អូនប្រើប្រាស់ជីល្អ ឬថ្លៃយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វាលែងសូវមានប្រសិទ្ធភាពដែរ។

ហេតុអ្វីបានជាកើតមានបាតុភូត «ដីលែងស៊ីជី»?
ជាធម្មតា មីក្រូសារពាង្គកាយក្នុងដីមានតួនាទីកំទេចកាកសំណល់សរីរាង្គ និងបញ្ចេញសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ដល់ដំណាំ។ ពួកវាជួយឱ្យជីជាតិរលាយបានល្អ ជំរុញការលូតលាស់របស់ឫសដំណាំ និងកែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដីឱ្យធូរ។ នៅតំបន់ជុំវិញឫស ឫសដំណាំដែលមាំមួននឹងធ្វើការសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតរមួតជាមួយមេរោគល្អៗ ដើម្បីបឺតស្រូបយកជីវជាតិបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ផ្ទុយទៅវិញ នៅពេលដែលសកម្មភាពរបស់មីក្រូសារពាង្គកាយក្នុងដីធ្លាក់ចុះ វានឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដូចជា៖
- ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ជីធ្លាក់ចុះ៖ ដាក់ជីទៅ ដំណាំស៊ីមិនបាន។
- សារធាតុចិញ្ចឹមត្រូវជាប់គាំង៖ ជីជាតិទាំងឡាយនឹងត្រូវចងភ្ជាប់ជាប់នៅក្នុងដី ដោះលែងមិនរួច។
- ឫសដុះលូតលាស់យឺត៖ ឫសក្រិន មិនបែកខ្នែង។
- ដំណាំខ្សោយ៖ ដំណាំងាយរងគ្រោះដោយសារសម្ពាធអាកាសធាតុ និងការវាយប្រហារពីជំងឺផ្សេងៗ។
- ខាតបង់ថវិកា៖ ចំណាយលុយទិញជីកើនឡើង តែទិន្នផលមិនកើនឡើងតាមការរំពឹងទុក។

របៀបស្តារ និងដាស់ជីវិតដីឡើងវិញ
ដើម្បីធ្វើឱ្យដីរបស់បងប្អូនបើកចិត្តទទួលយកជាតិជី និងមានជីវិតរស់រវើកឡើងវិញ ចូរអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្រទាំងនេះ៖
- បន្ថែមជីកំប៉ុស្តដែលរលួយល្អ ឬជីលាមកសត្វស្ងួតផ្អាប់ឱ្យបានទៀងទាត់។
- បង្កើនកាបូនសរីរាង្គក្នុងដី តាមរយៈការបន្សល់ទុកកាកសំណល់ដំណាំ ឬការប្រើប្រាស់ចំបើងគ្របដី។
- ប្រើប្រាស់ជីជីវសាស្ត្រ និងបាក់តេរីល្អៗបន្ថែមក្នុងដីនៅពេលចាំបាច់។
- ជៀសវាងការបាចជីគីមី និងបាញ់ថ្នាំពុលកសិកម្មច្រើនហួសកម្រិត។
- រក្សាសំណើមដីឱ្យបានសមស្រប និងធ្វើឱ្យដីមានរន្ធខ្យល់ដកដង្ហើម។
- កាត់បន្ថយការភ្ជួររាស់រំខានដីញឹកញាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។
អង្គការស្បៀង និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ បានពន្យល់ពីបាតុភូតនេះថាដីដែលពឹងផ្អែកតែលើជីគីមីសុទ្ធក្នុងរយៈពេលយូរ ដោយគ្មានការបន្ថែមសារធាតុសរីរាង្គ នឹងប្រែជាដីងាប់។ ជីគីមីគ្រាន់តែជាអាហារបំប៉នបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែមីក្រូសារពាង្គកាយដីគឺជាអ្នករំលាយអាហារពិតប្រាកដ។ បើគ្មានជីវសាស្ត្រដីទេ ជីគីមីភាគច្រើននឹងត្រូវហូរច្រោះទៅក្នុងទឹក ឬកកស្ទះទៅជាទម្រង់រឹង ដែលរុក្ខជាតិមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់បានឡើយ។
ចំណែកវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មកម្ពុជា (CARDI) បានបញ្ជាក់ដោយផ្អែកលើការពិសោធន៍លើដីខ្សោះជីវជាតិថា ការបន្តដំឡើងកម្រិតជីគីមីទៅលើដីដែលលែងឆ្លើយតប គឺជារឿងខុសបច្ចេកទេស និងខាតបង់ថវិកា។ ដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព គឺការស្តារជីវសាស្ត្រដីឡើងវិញដោយការប្រើប្រាស់ជីកំប៉ុស្តរួមផ្សំ។ នៅពេលសាច់ដីធូរ និងមានមីក្រូសារពាង្គកាយរស់ឡើងវិញ វានឹងជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមីបានពី ២០% ទៅ ៤០% ប៉ុន្តែដំណាំនៅតែលូតលាស់ល្អ និងមានភាពធន់ខ្ពស់»។
ដីមានសុខភាពល្អ ដំណាំផ្តល់ផលបានច្រើន។ ចូរចងចាំថា ជីគីមីគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៅ ក្នុងដំណើរការដាំដុះប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែដីដែលមានជីវិតគឺជាអ្នកបើកសោដោះលែងសក្តានុពលពិតប្រាកដរបស់ជីទាំងនោះ។ ការកសាងជីវសាស្ត្រដី នាំមកនូវឫសរឹងមាំ ការស្រូបយកជីជាតិបានល្អ និងទិន្នផលប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ដីមានជីវិតមិនត្រឹមតែចិញ្ចឹមដំណាំនៅថ្ងៃនេះទេ តែវាបង្កើតប្រព័ន្ធកសិកម្មដ៏រឹងមាំសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត៕
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ Gulab orchard shilaroo /NC State University
