កត្តា​ចាំបាច់​​កសិករ​​គួរ​ដឹង​​មុន​​ចាប់​​ផ្ដើម​​មុខ​​របរចិញ្ចឹម​ត្រី​?​

ការចាប់ផ្ដើមមុខរបរចិញ្ចឹមត្រី ឬវារីវប្បកម្ម គឺជាការវិនិយោគដ៏មានសក្តានុពលមួយសម្រាប់កសិករ និងអ្នកវិនិយោគនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា ការទទួលបានជោគជ័យ និងផលចំណេញខ្ពស់ ទាមទារឱ្យមានការសិក្សា ត្រៀមលក្ខណៈ និងយល់ដឹងច្បាស់លាស់អំពីកត្តាចាំបាច់ផ្នែក​បច្ចេកទេសសំខាន់ៗជាច្រើន។ ប្រសិនបើខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន ឬខ្វះបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ មុខរបរនេះអាចជួបប្រឈមនឹងហានិភ័យដូចជា ត្រីលូតលាស់យឺត ត្រីកើតជំងឺ ឬការខាតបង់ដើមទុន។

កត្តាទី១៖ ការជ្រើសរើសទីតាំង និងប្រភពទឹក

ទីតាំង និងទឹក គឺជាបេះដូងនៃការចិញ្ចឹមត្រី។ ការជ្រើសរើសទីតាំងត្រឹមត្រូវរួមមាន៖

• ប្រភពទឹកស្អាត និងគ្រប់គ្រាន់៖ ត្រូវមានប្រភពទឹកស្អាត មានបរិមាណគ្រប់គ្រាន់ពេញមួយឆ្នាំ (ទឹកទន្លេ ស្ទឹង អណ្តូង ឬប្រឡាយ) ដោយគ្មានការបំពុលពីសារធាតុគីមី ឬកាកសំណល់រោងចក្រ។
• គុណភាពដី៖ ដីសម្រាប់ជីកស្រះគួរតែជាដីឥដ្ឋ ឬដីល្បាយឥដ្ឋ ដែលអាចរក្សាទឹកបានល្អ មិនជ្រាបទឹកលឿនពេក។
• សុវត្ថិភាពពីទឹកជំនន់៖ ទីតាំងស្រះត្រូវតែជាកន្លែង​ខ្ពស់ផុតពីកម្រិតទឹកជំនន់ប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីចៀសវាងការលិចលង់បាត់បង់ត្រី។
• ការធ្វើដំណើរ និងដឹកជញ្ជូន៖ មានផ្លូវធ្វើដំណើរងាយស្រួល សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនពូជត្រី ចំណី និងការដឹកជញ្ជូនផលត្រីទៅលក់លើទីផ្សារ។

កត្តាទី២៖ ការរៀបចំស្រះ និងប្រព័ន្ធចិញ្ចឹម

ការត្រៀមស្រះឱ្យបានស្អាត និងមានបរិស្ថានល្អ មុនពេលលែងកូនត្រី គឺជាជំហានសំខាន់បំផុត៖

• ការស្តារ និងសម្អាតស្រះ៖ ត្រូវបូមទឹកចាស់ចេញ កាយភក់បាតស្រះ និងហាលបាតស្រះឱ្យស្ងួតរយៈពេល ៧ ទៅ ១០ ថ្ងៃ ដើម្បីសម្លាប់មេរោគ និងសត្វល្អិតចង្រៃ។
• ការប្រើប្រាស់កំបោរ៖ ដាក់កំបោរស (កំបោរកសិកម្ម) នៅបាតស្រះ ដើម្បីកែសម្រួលកម្រិតអាស៊ីត (pH) និងសម្លាប់មេរោគ។
• ការបង្កើតចំណីធម្មជាតិ៖ បញ្ចូលទឹកស្អាត និងដាក់ជីធម្មជាតិ (ដូចជាជីកំប៉ុស្ត ឬជីសរីរាង្គ) ដើម្បីបង្កើតប្លង់តុង ដែលជាចំណីធម្មជាតិដំបូងសម្រាប់កូនត្រី។

កត្តាទី៣៖ ការជ្រើសរើសពូជត្រី និងកម្រិតលែង

ការជ្រើសរើសពូជត្រីត្រូវសមស្របតាមទីផ្សារ និងបច្ចេកទេសចិញ្ចឹម៖

• ជ្រើសរើសពូជត្រីសមស្រប៖ ប្រភេទត្រីកសិករនិយមចិញ្ចឹម និងងាយស្រួលចិញ្ចឹមនៅកម្ពុជារួមមាន ត្រីអណ្តែង ត្រីប្រា ត្រីទីឡាព្យា ត្រីកន្ធរ និងត្រីឆ្ពិន។
• គុណភាពកូនត្រី៖ កូនត្រីត្រូវតែមានសុខភាពល្អ រហ័សរហួន គ្មានជំងឺ គ្មានរបួស និងមានទំហំស្មើៗគ្នា។
• ដង់ស៊ីតេលែង៖ មិនត្រូវលែងត្រីចងកកកុញពេកទេ ព្រោះអាចធ្វើឱ្យត្រីដណ្តើមខ្យល់អុកស៊ីសែន ដណ្តើមចំណី និងងាយឆ្លងជំងឺ។

មុនពេលលែងកូនត្រីចូលស្រះ ត្រូវតម្រូវសីតុណ្ហភាពទឹកក្នុងថង់កូនត្រី និងទឹកស្រះឱ្យស្មើគ្នាសិន (ដោយត្រាំថង់កូនត្រីក្នុងស្រះ ១៥-២០ នាទី) ដើម្បីការពារកូនត្រីមិន​ឲ្យ​តក់ស្លុតនឹងសីតុណ្ហភាព​ទឹក​ថ្មី​។

កត្តាទី៤៖ ការគ្រប់គ្រងចំណី និងអាហារូបត្ថម្ភ

ចំណីត្រីជាចំណាយធំជាងគេ (ប្រមាណ ៦០% – ៧០% នៃដើមទុនប្រតិបត្តិការ) ដូច្នេះត្រូវគ្រប់គ្រងឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព៖

• ប្រភេទចំណី៖ អាចប្រើប្រាស់ចំណីកែច្នៃស្រាប់ (ចំណីគ្រាប់) ឬចំណីផ្សំធម្មជាតិ (សាច់ត្រីល្អិត កាកសំណល់កសិកម្ម)។
• កាលវិភាគ និងបរិមាណផ្តល់ចំណី៖ ផ្តល់ចំណីតាមពេលវេលាទៀងទាត់ (ព្រឹក និងល្ងាច) និងផ្តល់ក្នុងបរិមាណសមស្របតាមទម្ងន់ត្រី ចៀសវាងការផ្តល់ច្រើនហួសប្រមាណ ដែលធ្វើឱ្យស្អុយទឹក។

កត្តាទី៥៖ ការថែទាំគុណភាពទឹក និងសុខភាពត្រី

ទឹកល្អ ត្រីមានសុខភាពល្អ និងលូតលាស់លឿន៖

• តាមដានគុណភាពទឹក៖ ពិនិត្យមើលពណ៌ទឹក (ទឹកពណ៌ខៀវស្រងាត់ ឬបៃតងខ្ចីជាទឹកល្អ) និងកម្រិត pH (ចន្លោះ ៦,៥ ទៅ ៨,៥)។
• ការផ្លាស់ប្តូរទឹក៖ ផ្លាស់ប្តូរទឹកស្រះ ឬថែមទឹកថ្មីនៅពេលទឹកចាប់ផ្តើមល្អក់ ឬស្អុយ។
• ការការពារ និងព្យាបាលជំងឺ៖ តាមដានការស៊ីចំណី និងការហែលរបស់ត្រីជាប្រចាំ។ ប្រសិនបើឃើញត្រីអណ្តែតក្បាល ឬមានជំងឺ ត្រូវមានវិធានការព្យាបាល ឬពិគ្រោះជាមួយមន្ត្រីជលផលជាបន្ទាន់។

កត្តាទី៦៖ ដើមទុន ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ និងទីផ្សារ

ការចាប់ផ្ដើមមុខរបរចិញ្ចឹមត្រី គឺជាឱកាសអាជីវកម្មដ៏ល្អ និងមាននិរន្តរភាព ប្រសិនបើកសិករត្រៀមលក្ខណៈបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ កត្តាចាំបាច់ទាំងឡាយ រាប់ចាប់តាំងពីការជ្រើសរើសទីតាំង ប្រភពទឹក គុណភាពពូជត្រី បច្ចេកទេសផ្តល់ចំណី ការថែទាំទឹក រហូតដល់ការយល់ដឹងពីទីផ្សារ គឺជាគ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំក្នុងការធានាថា ការចិញ្ចឹមត្រីទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ និងផ្តល់ប្រាក់ចំណូលសមរម្យសម្រាប់គ្រួសារ៕

ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ ឯកសារក្រសួងកសិកម្ម