នៅក្នុងមុខរបរចិញ្ចឹមត្រី ការជ្រើសរើសកូនត្រីពូជដែលមានគុណភាពខ្ពស់ គឺជាកត្តាកំណត់ជោគជ័យដំបូងគេបង្អស់។ ប្រសិនបើកសិករជ្រើសរើសកូនត្រីពូជមិនបានត្រឹមត្រូវទេ ទោះបីជាមានប្រភពទឹកល្អ ស្រះស្អាត ឬផ្តល់ចំណីគ្រប់គ្រាន់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ត្រីអាចលូតលាស់យឺត មានអត្រាងាប់ខ្ពស់ ប្រឈមនឹងជំងឺ និងធ្វើឱ្យខាតបង់ថវិកាច្រើន។
ខាងក្រោមនេះជាបច្ចេកទេស និងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសំខាន់ៗក្នុងការជ្រើសរើសកូនត្រីពូជ យោងតាមឯកសារណែនាំបច្ចេកទេសរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

១. ការជ្រើសរើសប្រភពកូនត្រីពូជ
កូនត្រីពូជត្រូវតែទិញចេញពីប្រភពដែលមានទំនុកចិត្ត និងមានការគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសច្បាស់លាស់៖
- ស្ថានីយ ឬកសិដ្ឋានដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណ៖ គួរទិញពីស្ថានីយផលិតកូនត្រីពូជរបស់រដ្ឋ ឬកសិដ្ឋានឯកជនដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ មានការទទួលស្គាល់ និងមានបច្ចេកទេសបង្កាត់ភ្ញាស់ត្រឹមត្រូវ។
- មានប្រវត្តិមេបាពូជច្បាស់លាស់៖ មេបាពូជត្រូវតែមានសុខភាពល្អ ធំធាត់លឿន គ្មានជំងឺតពូជ និងមិនមែនជាការបង្កាត់ពូជជិត ដែលធ្វើឱ្យកូនត្រីក្រញ៉ង់ ឬខ្សោយ។
- គ្មានប្រវត្តិផ្ទុះជំងឺ៖ កសិដ្ឋានផ្គត់ផ្គង់ត្រូវតែធានាថាមិនធ្លាប់មានការផ្ទុះជំងឺឆ្លងកាត់មកឡើយ។
២. លក្ខណៈសម្បត្តិ និងគុណភាពកូនត្រីពូជល្អ
កសិករត្រូវពិនិត្យមើលលក្ខណៈសម្បត្តិសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញកូនត្រីពូជ៖
- ទំហំស្មើគ្នា៖ កូនត្រីត្រូវមានប្រវែង និងទម្ងន់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា (ឧទាហរណ៍ ៥-១០ ក្រាម/ក្បាល ឬ ៥-៧ ស.ម) ដើម្បីការពារការស៊ីគ្នារវាងត្រីធំ និងត្រីតូច។
- សុខភាព និងកម្លាំងមាំមួន៖ កូនត្រីត្រូវមានសកម្មភាពរហ័សរហួន ហែលជាហ្វូង និងហែលប្រឆាំងនឹងខ្សែទឹក។
- រូបរាងកាយពេញលេញ៖ គ្មានពិការភាព ឆ្អឹងខ្នងមិនកោង ស្បែកស្រស់ថ្លា ស្រកាស្អាត គ្មានរបួស ឬអាការៈហើមពោះឡើយ។
- គ្មានជំងឺ និងប៉ារ៉ាស៊ីត៖ គ្មានចំណុចពណ៌ស/ក្រហម គ្មានដំបៅ ឬគ្មានប៉ារ៉ាស៊ីតតោងលើស្បែក និងព្រុយ។

៣. តារាងប្រៀបធៀបកូនត្រីពូជល្អ និងកូនត្រីពូជខ្សោយ
| លក្ខណៈពិនិត្យ | កូនត្រីពូជល្អ (គួរជ្រើសរើស) | កូនត្រីពូជមិនល្អ (គួរជៀសវាង) |
| ទំហំ និងរូបរាង | ស្មើគ្នា ឬប្រហាក់ប្រហែលគ្នា រូបរាងសមមាត្រ | ធំតូចមិនស្មើគ្នា ក្បាលធំខ្លួនតូច ឆ្អឹងខ្នងកោង |
| សកម្មភាព | រហ័សរហួន ហែលចុះឡើងជាហ្វូង ប្រឆាំងខ្សែទឹក | ស្ងៀមស្ងាត់ អណ្តែតលើផ្ទៃទឹក ឬកកកុញតាមជ្រុង |
| ស្បែក និងព្រុយ | ស្បែកស្រស់ថ្លា ព្រុយពេញលេញ គ្មានស្នាមរបួស | ស្បែកស្លេកស្លាំង ព្រុយដាច់រអែក រលួយ ឬមានរបួស |
| ស្ថានភាពសុខភាព | គ្មានប៉ារ៉ាស៊ីត គ្មានចំណុចក្រហម/ស លើស្បែក | មានចំណុចស/ក្រហម មានប៉ារ៉ាស៊ីតតោង ជុះអាចម៍ស |
៤. បច្ចេកទេសដឹកជញ្ជូន និងការលែងកូនត្រី
ក្រោយពេលជ្រើសរើសកូនត្រីពូជបានល្អហើយ វិធីសាស្ត្រដឹកជញ្ជូន និងការលែងចូលស្រះក៏ជាដំណាក់កាលសំខាន់ណាស់ដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាងាប់៖
- ពេលម៉ោងដឹកជញ្ជូន៖ គួរដឹកជញ្ជូននៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬពេលល្ងាចដែលអាកាសធាតុត្រជាក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពស្ត្រេសរបស់ត្រី។
- ការច្រកថង់អុកស៊ីសែន៖ ប្រើថង់ប្លាស្ទិកដែលមានបញ្ចូលឧស្ម័នអុកស៊ីសែនស្អាត និងមិនត្រូវដាក់កូនត្រីហាប់ណែនពេកឡើយ។
- ការសម្របសីតុណ្ហភាព៖ ពេលដឹកមកដល់ស្រះ មិនត្រូវចាក់កូនត្រីចូលក្នុងស្រះភ្លាមៗនោះទេ។ ត្រូវយកថង់កូនត្រីទៅបណ្តែតលើផ្ទៃទឹកស្រះរយៈពេល ១៥ ទៅ ៣០ នាទី ដើម្បីឱ្យសីតុណ្ហភាពទឹកក្នុងថង់ និងទឹកស្រះស្មើគ្នា។
- ការលែងកូនត្រី៖ បើកមាត់ថង់ រួចសន្សឹមៗច្រកទឹកស្រះចូលក្នុងថង់បន្តិចម្តងៗ បន្ទាប់មកបណ្តោយឱ្យកូនត្រីហែលចេញពីថង់ដោយខ្លួនឯង។
ការយកចិត្តទុកដាក់លើ «ការជ្រើសរើសកូនត្រីពូជ» គឺជាជំហានដំបូង និងជាគ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំសម្រាប់វារីវប្បករ។ ការជ្រើសរើសបានត្រីពូជល្អ មានសុខភាពរឹងមាំ និងគ្មានជំងឺ នឹងជួយឱ្យត្រីធំធាត់លឿន កាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ សន្សំសំចៃថ្លៃចំណី និងបង្កើនប្រាក់ចំណេញបានយ៉ាងខ្ពស់ក្នុងការប្រមូលផល៕
ដោយ៖ សែន តុលា
ប្រភព៖ ឯកសារក្រសួងកសិកម្ម
