ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បងប្អូនកសិករប្រាកដជាធ្លាប់ឮពាក្យថា «El Niño» (អែលនីណូ) ញឹកញាប់តាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ឬបណ្ដាញសង្គម។ ជារឿយៗ ឱ្យតែឮពាក្យនេះ គឺតែងតែមកជាមួយព័ត៌មានអំពីភាពក្តៅហួតហែង។ តើបាតុភូតនេះជាអ្វីឱ្យប្រាកដ ហើយហេតុអ្វីបានជាវាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងម៉្លេះលើដង្ហើមរស់របស់កសិករយើង?
១. តើអ្វីទៅជាបាតុភូត El Niño?
និយាយឱ្យងាយយល់បំផុត El Niño មិនមែនជាឈ្មោះមេរោគ ឬឈ្មោះសត្វល្អិតចង្រៃនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាបាតុភូតប្រែប្រួលអាកាសធាតុសកលដែលកើតឡើងនៅពេលផ្ទៃទឹកសមុទ្រឡើងក្ដៅខុសពីធម្មតា។
នៅពេលទឹកសមុទ្រឡើងក្ដៅ វានឹងរុញច្រានរបបខ្យល់ និងពពកភ្លៀងចេញឆ្ងាយពីតំបន់អាស៊ីយើង ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាជួបប្រទះនឹងអាកាសធាតុក្ដៅហួតហែងខ្លាំង ជួបគ្រោះរាំងស្ងួតរយៈពេលវែង និងរបបទឹកភ្លៀងធ្លាក់តិចខុសប្រក្រតី។ វាប្រៀបដូចជាមានការយកភួយដ៏ធំមួយមកគ្របដណ្ដប់ពីលើចម្ការរបស់យើង ដែលធ្វើឱ្យកម្ដៅកើនឡើង ហើយទឹកភ្លៀងមិនអាចធ្លាក់ចុះមកបាន។
២. ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងររបស់ El Niño លើការងារដាំដុះ
នៅពេល El Niño វាយប្រហារ វិស័យកសិកម្មគឺជាអ្នករងគ្រោះមុនគេបង្អស់ ដោយសារតែដំណាំគ្រប់ប្រភេទសុទ្ធតែត្រូវការទឹក និងសីតុណ្ហភាពសមស្រប៖
- កង្វះខាតទឹកស្រោចស្រព៖ ប្រភពទឹកធម្មជាតិដូចជា ស្រះ ប្រឡាយ ស្ទឹង និងបឹងបួរ ងាយនឹងរីងស្ងួតលឿនខុសធម្មតា។ ទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកវិញមានសភាពខ្សត់ខ្សោយ ធ្វើឱ្យស្រូវ ឬដំណាំរួមផ្សំដាច់ទឹក និងក្រៀមស្វិត។
- ដំណាំក្រិន និងស្លឹកខ្លោច៖ កម្ដៅថ្ងៃក្ដៅខ្លាំងពេកធ្វើឱ្យដីបាត់បង់សំណើមលឿន។ កូនដំណាំដែលទើបដាំងាយនឹងស្រពោនខ្លាំង ស្លឹកឡើងខ្លោច ផ្កាងាយនឹងជ្រុះ ហើយមិនអាចបង្កើតផលបានពេញលេញឡើយ។
- ការរាតត្បាតនៃសត្វល្អិត៖ អាកាសធាតុក្ដៅ និងហួតហែង គឺជាបរិយាកាសដែលពពួកសត្វល្អិតចង្រៃ (ដូចជា មមាចត្នោត ដង្កូវហ្វូង ឬចៃ) ចូលចិត្តបំផុត។ ពួកវានឹងបង្កើតកូនចៅយ៉ាងលឿនខុសប្រក្រតី និងបំផ្លាញចម្ការរបស់បងប្អូនកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
យោងតាមរបាយការណ៍បច្ចេកទេសរបស់ អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) បានបង្ហាញកង្វល់ថា បាតុភូត El Niño គឺជាសត្រូវដ៏ធំមួយនៃសន្តិសុខស្បៀង។ វាបង្កឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ ដែលអាចធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវ និងដំណាំស្បៀងសំខាន់ៗនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ប្រសិនបើកសិករមិនមានវិធានការការពារទុកជាមុន។
ចំណែកឯ ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក (USDA) ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា អែលនីណូ តែងតែធ្វើឱ្យរបបទឹកភ្លៀងនៅដើមរដូវវស្សាមានការប្រែប្រួល និងយឺតយ៉ាវ ដែលធ្វើឱ្យកសិករត្រូវបង្ខំចិត្តពន្យារពេលព្រោះស្រូវ ឬដាំដំណាំ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រតិទិនកសិកម្មទាំងមូល និងធ្វើឱ្យថ្លៃដើមផលិតកម្មកើនឡើង។
៣. វិធីសាស្ត្រជួយឱ្យកសិករបន្សាំខ្លួននិងតស៊ូឈ្នះ El Niño
ទោះបីជាយើងមិនអាចហាមមេឃមិនឱ្យក្ដៅបាន ប៉ុន្តែបងប្អូនកសិករអាចផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ និងកែច្នៃវិធីសាស្ត្រធ្វើកសិកម្មដើម្បីកាត់បន្ថយការខាតបង់បានយ៉ាងច្រើន៖
- សន្សំសំចៃ និងគ្រប់គ្រងទឹកឱ្យបានល្អ៖ ត្រូវស្តារស្រះ ឬរៀបចំអាងស្តុកទឹកទុកឱ្យបានជ្រៅមុនរដូវក្ដៅមកដល់។ បើអាច គួរផ្លាស់ប្ដូរមកប្រើប្រព័ន្ធស្រោចស្រពបែបសន្សំសំចៃទឹក ដូចជា ប្រព័ន្ធដំណក់ទឹក ឬ ប្រព័ន្ធបាញ់វិលចៀសវាងការបង្ហូរទឹកចូលចម្ការចោលទាំងស្រុង។
- ជ្រើសរើសពូជដំណាំធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត៖ សម្រាប់បងប្អូនធ្វើស្រែ គួរជ្រើសរើសពូជស្រូវស្រាល ឬពូជស្រូវដែលមានអាយុកាលខ្លី និងធន់នឹងការខ្វះទឹក។ សម្រាប់ដំណាំចម្ការ គួរជ្រើសរើសពូជណាដែលឫសចាក់ចូលជ្រៅ និងមិនសូវត្រូវការទឹកខ្លាំង។
- កែប្រែប្រតិទិនដាំដុះ៖ ត្រូវតាមដានការផ្សាយដំណឹងអាកាសធាតុពីក្រសួងឧតុនិយមឱ្យបានជាប់ជានិច្ច ដើម្បីដឹងថាពេលណាភ្លៀងធ្លាក់ពិតប្រាកដ ទើបចាប់ផ្ដើមព្រោះស្រូវ ឬដាំកូនឈើ។ កុំធ្វើតាមទម្លាប់ចាស់ បើដឹងថាមេឃរាំងស្ងួតខ្លាំង ត្រូវពន្យារពេលដាំដុះសិន។
- ការគ្របដីរក្សាសំណើម៖ ចំណុចនេះងាយស្រួលធ្វើតែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ចូរប្រើចំបើង ស្លឹកឈើស្ងួត ឬកម្ទេចស្មៅ មកគ្របដណ្ដប់ជុំវិញគល់ដំណាំ។ វិធីនេះជួយឃាត់ទឹកមិនឱ្យហួតទៅលើអាកាសលឿនពេក និងជួយរក្សាដីឱ្យត្រជាក់បានយូរ។
- ប្ដូរមកដាំដំណាំរួមផ្សំដែលប្រើទឹកតិច៖ ប្រសិនបើដឹងថាប្រភពទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែប្រាំងទេ គួរបង្វែរមកដាំដំណាំដែលប្រើទឹកតិចដូចជា សណ្ដែកដី ពោត ដំឡូង ឬបន្លែបមួយចំនួនវិញ ដែលប្រើពេលខ្លី និងបានផលលឿនជាង។
ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាពិសេសបាតុភូត El Niño ពិតជាបង្កើតផលលំបាកដល់យើងមែន ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងធ្វើកសិកម្មតាមបែបឆ្លាតវៃ ចេះសន្សំទឹក ចេះជ្រើសរើសពូជ និងតាមដានព័ត៌មាន យើងនឹងអាចឆ្លងផុតដំណាក់កាលលំបាកនេះបានដោយជោគជ័យ និងរក្សាបាននូវប្រាក់ចំណូលដដែល៕
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ El Niño Phenomenon/ FAO