ឫសរុក្ខជាតិប្រៀបដូចជាបេះដូងនិងមាត់របស់ដំណាំដូច្នោះដែរ។ ប្រសិនបើឫសមានបញ្ហា ទោះបីជាបងប្អូនដាក់ជីថ្លៃ ឬស្រោចទឹកច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ដំណាំមិនអាចលូតលាស់បានឡើយ។ ថ្ងៃនេះយើងនឹងមកសិក្សាពីវិធីសាស្ត្រពិនិត្យសុខភាពឫសដំណាំតាមបែបបច្ចេកទេស និងវិធីកែខៃឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

របៀបពិនិត្យសុខភាពឫសដំណាំ
ដើម្បីដឹងថាឫសដំណាំមានសុខភាពល្អឬអត់ បងប្អូនត្រូវកាយដីជុំវិញគល់តិចៗ ឬដកដើមគំរូណាមួយមកពិនិត្យផ្ទាល់៖
ឫសដែលមានសុខភាពល្អ
- ពណ៌៖ មានពណ៌សស្អាត ឬសរលោង
- សណ្ឋាន៖ ឫសរឹងមាំ មិនងាយដាច់ និងមានរោមឫសតូចៗច្រើនសម្រាប់បឺតស្រូបអាហារ។
- ក្លិន៖ មានក្លិនដីធម្មតា មិនធំក្លិនស្អុយ ឬក្លិនផ្អូមឡើយ។
ឫសដែលគ្មានសុខភាពល្អ
- ពណ៌៖ ប្រែជាពណ៌ត្នោតចាស់ ពណ៌ខ្មៅ ឬពណ៌ក្រហមច្រេះ (ករណីពុលជាតិដែក)។
- សណ្ឋាន៖ ឫសទន់ជ្រាយ រលួយ សំបកឫសងាយរបកចេញពីស្នូល និងគ្មានរោមឫសថ្មីៗឡើយ។
- ក្លិន៖ មានក្លិនស្អុយដូចស៊ុតស្អុយ ឬក្លិនផ្អូម (សញ្ញានៃការខ្វះអុកស៊ីសែន និងដុះផ្សិតរលួយ)។
អំណះអំណាងបច្ចេកទេសពីស្ថាប័នជំនាញ
យោងតាម សាកលវិទ្យាល័យ Cornell (ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្ម) និង អង្គការ FAO សុខភាពឫសអាស្រ័យលើកត្តា ៣ យ៉ាងធំៗ៖
- អុកស៊ីសែន៖ ឫសត្រូវការដកដង្ហើម។ ប្រសិនបើដីហាប់ពេក ឬដក់ទឹកយូរពេក ឫសនឹងថប់ដង្ហើម រួចបញ្ចេញជាតិពុលមកវិញ ដែលធ្វើឱ្យកោសិកាឫសងាប់។
- តុល្យភាពមេរោគក្នុងដី៖ នៅក្នុងដីតែងតែមានផ្សិតល្អ និងផ្សិតចង្រៃ។ ប្រសិនបើដីខ្វះអតិសុខុមប្រាណល្អ ផ្សិតចង្រៃដូចជា Phytophthora ឬ Pythium នឹងចូលមកវាយប្រហារឫសភ្លាមៗ។
- កម្រិត pH និងជាតិពុល៖ ដូចដែលយើងបានដឹងស្រាប់ ដីជូរខ្លាំងធ្វើឱ្យជាតិដែក និងអាលុយមីញ៉ូមរលាយជាជាតិពុលទៅបំផ្លាញចុងឫសមិនឱ្យលូតចេញទៅមុខបាន។

មូលហេតុ និងវិធីដោះស្រាយតាមបច្ចេកទេស
| មូលហេតុបង្ក | ផលប៉ះពាល់ | វិធីដោះស្រាយ |
| ដីដក់ទឹកយូរ | ឫសថប់ដង្ហើម និងរលួយ | លើករងឱ្យខ្ពស់ និងធ្វើប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកចេញឱ្យបានលឿន។ |
| ដីហាប់ខ្លាំង | ឫសមិនអាចចាក់ទម្លុះរកអាហារបាន | ប្រើជីសរីរាង្គ (កំប៉ុស្ត៍) ដើម្បីឱ្យដីធូរ និងមានរន្ធខ្យល់ច្រើន។ |
| ការរាតត្បាតពីផ្សិតចង្រៃ | បង្កជំងឺរលួយគល់ រលួយឫស | ប្រើផ្សិត ទ្រីកូដឺម៉ា (Trichoderma) លាយជាមួយជីកំប៉ុស្ត៍ ឬស្រោចនៅគល់ដើម្បីកម្ចាត់ផ្សិតអាក្រក់។ |
| ការដាក់ជីគីមីកៀកគល់ពេក | ធ្វើឱ្យឫសឆេះ ដោយសារកំហាប់ជីខ្លាំង | ត្រូវដាក់ជីនៅរង្វង់ជុំវិញចុងស្លឹកនិងស្រោចទឹកតាមក្រោយ។ |
យុទ្ធសាស្ត្រ ឫសខ្លាំង ដំណាំរឹងមាំ
មុននឹងសម្រេចចិត្តថាដំណាំខ្វះជី បងប្អូនត្រូវប្រាកដថាឫសរបស់វាអាចស៊ីអាហារបានសិន។ ការប្រើជីអតិសុខុមប្រាណ និងការរក្សាសំណើមដីឱ្យល្មម (មិនស្ងួតពេក មិនជោកពេក) គឺជាគន្លឹះមាសក្នុងការថែរក្សាឫស។
ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ FAO / Crop protection Network
