បងប្អូនកសិករច្បាស់ជាធ្លាប់ឃើញអក្សរ N-P-K នៅលើបាវជី ប៉ុន្តែតើបងប្អូនដឹងទេថា តួអក្សរនីមួយៗដើរតួជាអ្វីឱ្យពិតប្រាកដក្នុងដី? សូមស្រមៃថាដំណាំដូចជាមនុស្សយើងដែរ វាត្រូវការអាហារចម្រុះមុខដើម្បីលូតលាស់រឹងមាំ។
១. អាសូត (N) ជួយពង្រីកស្លឹក
អាសូតគឺជាអ្នកជួយដល់ការលូតលាស់ផ្នែកបៃតងនៃរុក្ខជាតិ។ វាជួយឱ្យស្លឹកលូតលាស់លឿន ពណ៌បៃតងស្រស់ និងបង្កើនការផលិតជាតិក្លរ៉ូភីល (Chlorophyll) សម្រាប់ការធ្វើរស្មីសំយោគ។ បើខ្វះអាសូត ស្លឹកចាស់ៗចាប់ផ្ដើមឡើងពណ៌លឿងពីចុងស្លឹកមក (Chlorosis)។
២. ផូស្វ័រ (P) កសាងគ្រឹះ និងឫស
ប្រសិនបើអាសូតមើលថែស្លឹក ផូស្វ័រគឺជាអ្នកមើលថែផ្នែកខាងក្រោម និងការចាប់ផ្ដើមលូតលាស់។ វាជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធឫសឱ្យចាក់ចុះជ្រៅ និងរឹងមាំ ជួយដល់ការលូតលាស់ដំបូងនៃកូនដំណាំ និងជំរុញការចេញផ្កាឱ្យបានច្រើន។ បើខ្វះផូស្វ័រ ស្លឹកដំណាំឡើងពណ៌ស្វាយ ឬក្រហមក្រមៅ ហើយដើមក្រិនខ្លាំង។
៣. ប៉ូតាស្យូម (K) ការពារ និងបង្កើនសុខភាពដំណាំ
ប៉ូតាស្យូមជួយឱ្យរុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អទូទៅ។ វាជួយពង្រឹងដើមឱ្យរឹងមាំ (មិនងាយដួល) បង្កើនភាពធន់នឹងជំងឺ និងសត្វល្អិត ហើយអ្វីដែលសំខាន់គឺបង្កើនគុណភាពផ្លែ (ផ្អែម ធំ និងមានទម្ងន់)។ បើខ្វះប៉ូតាស្យូម គែមស្លឹកដំណាំឡើងក្រៀមខ្លោច ដូចត្រូវភ្លើងឆេះ។
៤. គ្រោះថ្នាក់នៃការបាត់បង់តុល្យភាពសាជាតិចិញ្ចឹម
ការដាក់ជីកាន់តែច្រើន មិនមែនមានន័យថាកាន់តែល្អនោះទេ។ តែបើដាក់តិចពេកដំណាំក្រិន ទិន្នផលទាប។ ផ្ទុយមកវិញ បើដាក់ច្រើនពេក មិនត្រឹមតែខាតបង់ប្រាក់កាក់ទេ តែវាអាចធ្វើឱ្យ ពុលដីនិងធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិងាយរងគ្រោះដោយជំងឺ និងសត្វល្អិតទៅវិញ។
យោងតាមគោលការណ៍ 4Rs របស់ អង្គការស្បៀង និងកសិកម្ម (FAO) ការគ្រប់គ្រងជីជាតិដីប្រកបដោយនិរន្តរភាព មិនមែនផ្ដោតតែលើជីគីមីមួយមុខឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវប្រើជីសរីរាង្គ (លាមកសត្វ កំប៉ុស្ត) រួមជាមួយជីគីមីក្នុងកម្រិតសមស្រប តាមរយៈការធ្វើតេស្តដីជាមុន ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់បំផុត និងចំណាយតិចបំផុត។ ការធ្វើកសិកម្មជោគជ័យ ចាប់ផ្ដើមពីការយល់ដឹងពីអ្វីដែលដីត្រូវការ។ ការប្រើប្រាស់ជី NPK ឱ្យមានតុល្យភាព គឺជាការវិនិយោគដ៏ឆ្លាតវៃបំផុតសម្រាប់កសិករអាជីព។