បងប្អូនកសិករមួយចំនួនអាចយល់ច្រឡំថាការដាក់ជីកាន់តែច្រើន ដំណាំកាន់តែល្អ តែការពិតមិនដូចអ្វីដែលបងប្អូនគិតនោះទេ ហើយក៏ជារឿងមួយដែលត្រូវតែផ្លាស់ប្ដូរដែរ។ ការប្រើប្រាស់ជីគីមីលើសកម្រិតមិនត្រឹមតែមិនជួយបង្កើនទិន្នផលទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន និងដីកសិកម្មរបស់បងប្អូនទៀតផង។
១. ផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់ជីលើសកម្រិត
- ការបំពុលទឹក៖ សារធាតុអាសូត និងផូស្វ័រនៅក្នុងជីនឹងហូរចូលទៅក្នុងប្រភពទឹក បង្កឱ្យមានការកើនឡើងនៃសារាយ ដែលនាំឱ្យខ្វះអុកស៊ីហ្សែនក្នុងទឹក និងធ្វើឱ្យជីវិតសត្វក្នុងទឹកងាប់។ តាមការពិត វិស័យកសិកម្មត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភពលេខមួយនៃការបំពុលទឹកដោយសារសារធាតុចិញ្ចឹមទាំងនេះ។
- ការខូចខាតគុណភាពដី៖ ការប្រើជីលើសកម្រិតធ្វើឱ្យបាត់បង់តុល្យភាពសារធាតុចិញ្ចឹម និងកាត់បន្ថយអតិសុខុមប្រាណដែលមានប្រយោជន៍ក្នុងដី។ តាមការបញ្ជាក់របស់អង្គការ FAO ការប្រើជីគីមីលើសកម្រិតអាចកាត់បន្ថយកាបូនសរីរាង្គក្នុងដីរហូតដល់ ៣០% ក្នុងរយៈពេលយូរ ដែលនាំឱ្យដីអន់ និងផលិតភាពធ្លាក់ចុះ។
- ការបំពុលខ្យល់ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៖ ជីអាសូតបញ្ចេញឧស្ម័ននីទ្រូសអុកស៊ីត(Nitrous oxide) ដែលជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏គ្រោះថ្នាក់ជាងកាបូនឌីអុកស៊ីតរហូតដល់២៩៨ដង។ យោងតាម IPCC ដីកសិកម្មមានចំណែកទទួលខុសត្រូវប្រហែល៧០% នៃការបញ្ចេញឧស្ម័ន នីទ្រូសអុកស៊ីតនៅទូទាំងពិភពលោក។
- ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ៖ ការបំពុលនេះបំផ្លាញសត្វល្អិតដែលមានប្រយោជន៍ និងសត្វក្នុងដី ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ តាមការសិក្សាកន្លឹងមកការបាត់បង់ជីវចម្រុះនេះគំរាមកំហែងដល់សេវាកម្មប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានតម្លៃជាង ១២៥ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិកនៅទូទាំងពិភពលោក។
២. វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ជីឱ្យបានត្រឹមត្រូវ
ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលល្អ និងរក្សាបរិស្ថាន បងប្អូនគួរអនុវត្តតាមគោលការណ៍ទាំងនេះ៖
- ពិនិត្យដីមុនពេលដាក់ជី៖ ដើម្បីដឹងថាតើដីបងប្អូនពិតជាត្រូវការអ្វីខ្លះ។
- ប្រើជីឱ្យចំប្រភេទ និងចំកម្រិត៖ កុំប្រើលើសពីតម្រូវការជាក់ស្ដែង។
- ដាក់ឱ្យចំពេលវេលា៖ ដាក់ក្នុងដំណាក់កាលដែលដំណាំត្រូវការបំផុត។
- វិធីសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ៖ ដាក់តាមរបៀបដែលដំណាំអាចស្រូបយកបានងាយស្រួល។
- អនុវត្តការគ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹមចម្រុះ៖ ប្រើជីសរីរាង្គរួមជាមួយជីគីមីឱ្យមានតុល្យភាព។
អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) បានព្រមានថាការប្រើជីគីមីលើសកម្រិតអាចកាត់បន្ថយកាបូនសរីរាង្គក្នុងដីបានរហូតដល់ ៣០% ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំងដល់សុខភាពដី និងផលិតភាពកសិកម្មយូរអង្វែង។
កម្មវិធីបរិស្ថាននៃសហប្រជាជាតិ (UNEP) បានចាត់ទុកវិស័យកសិកម្មជាប្រភពចម្បងទីមួយ នៃការបំពុលទឹកដោយសារការហូរច្រោះសារធាតុចិញ្ចឹមពីជីគីមីចូលទៅក្នុងប្រភពទឹក។ ការប្រើប្រាស់ជីគីមី តម្រូវឱ្យមានការគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់ជីឱ្យកាន់តែមានការទទួលខុសត្រូវ។
ការប្រើជីដោយឈ្លាសវៃ គឺជាការការពារបរិស្ថាន និងការធានាសន្តិសុខស្បៀងសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ សូមចងចាំថាការប្រើប្រាស់ជីត្រឹមត្រូវ ផ្ដល់ទិន្នផលល្អប្រសើរ និងភពផែនដីក៏មានសុខភាពល្អ៕