កំបោរកសិកម្ម និង​ផេះចង្ក្រាន​ដូចគ្នា​ឬខុស​គ្នា​បែបណា​?​

ទាំង​កំបោរកសិកម្ម (Lime) និង​ផេះចង្ក្រាន (Wood Ash) គឺជាសារធាតុដ៏ពេញនិយមបំផុតដែលកសិករយើងយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីកែលម្អគុណភាពដី ជាពិសេសគឺដីជូរ (ដីអាស៊ីត)។ សារធាតុទាំងពីរនេះជួយដំឡើងកម្រិត pH របស់ដី និងផ្ដល់សារធាតុចិញ្ចឹមដែលដំណាំត្រូវការដើម្បីលូតលាស់។ ប៉ុន្តែ ពួកវាមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ល្បឿននៃប្រតិកម្ម និងកំហាប់សារធាតុចិញ្ចឹម ដែលទាមទារឱ្យបងប្អូនយល់ដឹងច្បាស់លាស់មុននឹងប្រើប្រាស់។

ដើម្បីកុំឱ្យមានការភ័ន្តច្រឡំ និងប្រើប្រាស់ខុសបច្ចេកទេស សូម​មកពិនិត្យមើលចំណុចដូចគ្នា និងខុសគ្នារវាងកំបោរកសិកម្ម​ និងផេះចង្ក្រានដូចខាងក្រោម៖

១. ចំណុចដូចគ្នា

• កាត់បន្ថយជាតិជូរ៖ ទាំងកំបោរកសិកម្ម​ និងផេះចង្ក្រាន សុទ្ធតែអាចជួយដំឡើងកម្រិត pH របស់ដី ពីដីជូរខ្លាំង (ប្រហែល pH ៤,៥ ទៅ ៥) ឱ្យមកជាដីដែលមានជាតិជូរល្មមសមស្របសម្រាប់ដាំដុះដំណាំបាន (ប្រហែល pH ៥,៥ ទៅ ៦,៥)។
• តំបន់ជះឥទ្ធិពល៖ សារធាតុទាំងពីរនេះជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតនៅលើស្រទាប់ដីលើជម្រៅពី ០ ទៅ ១០ សង់ទីម៉ែត្រ ដែលជាកន្លែងសកម្មបំផុតនៃឫសដំណាំ។ ដូច្នេះ ការបាចក្នុងកម្រិតត្រឹមត្រូវគឺជារឿងសំខាន់ណាស់។

២. ចំណុចខុសគ្នា

ហានិភ័យនៃការប្រើប្រាស់រួមគ្នាដោយគ្មានការគ្រប់គ្រង

ការប្រើប្រាស់កំបោរ និងផេះចង្ក្រានរួមគ្នា ឬច្រើនហួសកម្រិត នឹងធ្វើឱ្យដីប្រែជាបាសខ្លាំង ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដូចជា៖

• ដីបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការបញ្ចេញសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗ ដូចជា ដែក និងស័ង្កសី​ទៅឱ្យដំណាំ។
• កាត់បន្ថយការស្រូបយកជាតិផូស្វ័ររបស់ឫសដំណាំ។
• ធ្វើឱ្យដំណាំអន់ថយការលូតលាស់ និងធ្លាក់ចុះទិន្នផល។

វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសុវត្ថិភាព

ដើម្បីទទួលបានផលចំណេញខ្ពស់ និងមិនខូចដី អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖

• កុំបាចចូលគ្នាភ្លាមៗ៖ ប្រសិនបើដីជូរខ្លាំង (ក្រោម pH$ ៥,៥) ត្រូវបាចកំបោរកសិកម្មមុនគេ។ បន្ទាប់មក សឹមប្រើប្រាស់ផេះចង្ក្រានជាសារធាតុបំប៉នបន្ថែម ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាតិប៉ូតាស្យូម និងសារធាតុរ៉ែដទៃទៀត។ ជៀសវាងការបាចសារធាតុទាំងពីរនេះក្នុងពេលតែមួយក្នុងបរិមាណច្រើន។
• វិធីសាស្ត្រផ្ទុកសុវត្ថិភាព៖ វិធីដ៏ល្អ និងមានសុវត្ថិភាពបំផុត គឺត្រូវយក ផេះចង្ក្រានទៅលាយជាមួយជីកំប៉ុស្ត ឬជីលាមកសត្វ មុននឹងយកទៅបាចក្នុងចម្ការ។ វិធីនេះជួយកាត់បន្ថយកម្រិតបាសដ៏ខ្លាំងរបស់ផេះ និងជួយធ្វើឱ្យសមាមាត្រសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងដីមានតុល្យភាពល្អ។
• ធ្វើតេស្តដី៖ រាល់ការប្រើប្រាស់ គួរតែផ្អែកលើការធ្វើតេស្តពិនិត្យដីជាមុនសិន ដើម្បីដឹងពីបរិមាណដែលត្រូវប្រើប្រាស់ឱ្យបានច្បាស់លាស់។

អង្គការស្បៀង និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) បានណែនាំថា​ផេះចង្ក្រាន គឺជាប្រភពជីប៉ូតាស្យូម និងកាល់ស្យូមបែបធម្មជាតិដ៏ល្អសម្រាប់កសិករខ្នាតតូច ប៉ុន្តែដោយសារវាមានសមាសធាតុសកម្មរលាយលឿន ការប្រើប្រាស់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ហួសហេតុភ្លាមៗ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អតិសុខុមប្រាណល្អៗក្នុងដី និងរំខានដល់ការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមដទៃទៀតរបស់រុក្ខជាតិ។

ចំណែក​មន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវដីកសិកម្មអន្តរជាតិ តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើការគ្រប់គ្រងដីបានបញ្ជាក់ថា កំបោរកសិកម្ម និងផេះចង្ក្រានមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាអាចប្រើប្រាស់បាន​ប្រសិនបើប្រើប្រាស់ដោយការយកចិត្តទុកដាក់ និងតាមដានកម្រិត pH ដីជាប្រចាំ។ ការដឹងពីពេលវេលាត្រឹមត្រូវ បរិមាណច្បាស់លាស់ និងការធ្វើតេស្តដី គឺជាសោគន្លឹះដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

ទាំងកំបោរ និងផេះចង្ក្រាន សុទ្ធតែជាមិត្តល្អរបស់ដីជូរ។ កំបោរជួយយូរនិងវែងឆ្ងាយ ឯផេះ​ចង្ក្រាន​ជួយលឿននិងបន្ថែមជីជាតិ។ ចូរប្រើប្រាស់ពួកវាដោយការឆ្លាស់វេន និងលាយជាមួយជីសរីរាង្គ ដើម្បីរក្សាសុខភាពដីចម្ការរបស់បងប្អូនឱ្យបានគង់វង្ស៕

ដោយ៖ ចាន់ តារា
ប្រភព៖ FAO / Lakehead University