បច្ចុប្បន្ននេះ បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មបានដើរមកដល់ចំណុចដែលបងប្អូនមិនចាំបាច់ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ក៏អាចដឹងពីអាថ៌កំបាំងក្នុងដីបានដែរ។ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ដីចល័ត(Portable Sensors) គឺជាត្រីវិស័យនាំផ្លូវដែលជួយឱ្យបងប្អូនឈប់ស្មាន និងឈប់ខ្ជះខ្ជាយលុយលើជីដែលដីមិនត្រូវការ។
១. ប្រភេទឧបករណ៍សំខាន់ៗដែលកសិករគួរមាន
បច្ចុប្បន្នមានឧបករណ៍ ២ ប្រភេទធំៗដែលបងប្អូនងាយស្រួលរកទិញ និងប្រើប្រាស់៖
- ឧបករណ៍វាស់ pH និងសំណើម៖ ជាឧបករណ៍ដែលពេញនិយមបំផុត តម្លៃធូរថ្លៃ និងអាចវាស់កម្រិតអាស៊ីត-បាស (pH) សំណើមដី និងពន្លឺ។
- ឧបករណ៍វាស់ NPK និងជាតិប្រៃ (EC)៖ ឧបករណ៍នេះមានភាពទំនើប វាជួយឱ្យបងប្អូនដឹងថា តើក្នុងដីនៅសល់ជីជាតិប៉ុន្មាន និងមានជាតិអំបិលកកកុញកម្រិតណា។
២. របៀបប្រើប្រាស់ឱ្យត្រឹមត្រូវ
ទោះបីជាវាជាឧបករណ៍ងាយស្រួលប្រើ តែបងប្អូនត្រូវអនុវត្តតាម ៤ ជំហាននេះ ដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យច្បាស់លាស់។
- សម្អាតក្បាលវាស់៖ មុននឹងដោតចូលដី ត្រូវប្រើក្រដាសខាត់ប្រភេទម៉ដ្ឋ ឬក្រណាត់ស្អាតដុសខាត់ក្បាលលោហៈឱ្យរលោងស្អាត ដើម្បីជម្រះជាតិច្រេះ ឬដីចាស់ៗចេញ។
- ធ្វើឱ្យដីសើមល្មម៖ ឧបករណ៍ទាំងនេះដកស្រង់ទិន្នន័យតាមរយៈសំណើម។ បើដីស្ងួតពេក លទ្ធផលនឹងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ត្រូវស្រោចទឹកឱ្យសើម រួចទុកចោលប្រហែល ៣០ នាទី សឹមវាស់។
- ដោតឱ្យជ្រៅ និងណែន៖ ដោតក្បាលវាស់ចូលក្នុងដីឱ្យបានជម្រៅពី ១០ ទៅ ១៥ សង់ទីម៉ែត្រ។ ត្រូវប្រាកដថាដីនៅជុំវិញក្បាលវាស់នោះណែនល្អ មិនមានចន្លោះប្រហោងខ្យល់។
- រង់ចាំ និងមធ្យមភាគ៖ ទុកចោលរហូតដល់ទ្រនិច ឬលេខឈប់កម្រើក។ បងប្អូនគួរវាស់ ៤ ទៅ ៥ ចំណុចផ្សេងគ្នាក្នុងចម្ការ រួចបូកសរុបចែកជាមធ្យមភាគ។
៣. ការបកស្រាយលទ្ធផល៖ តើលេខទាំងនោះប្រាប់អ្វីខ្លះ?
| លទ្ធផលបង្ហាញ | ស្ថានភាពដី | វិធានការដែលត្រូវធ្វើ |
| pH ទាបជាង ៥,៥ | ដីជូរខ្លាំង (Acidic) | ត្រូវបាចកំបោរកសិកម្មភ្លាមៗ។ |
| pH ៦.០ – ៧.០ | ដីល្អបំផុត (Ideal) | រក្សាសុខភាពដីដោយបន្ថែមជីសរីរាង្គ។ |
| EC ខ្ពស់ពេក | ដីប្រៃ ឬលើសជីគីមី | ត្រូវបង្ហូរទឹកលាងដី និងបន្ថយការប្រើជីគីមី។ |
| N-P-K ទាប | ដីខ្វះជីជាតិ | បន្ថែមជីកំប៉ុស្ត ឬជីតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង។ |
៤. គុណសម្បត្តិ និងចំណុចគួរយល់ដឹង
បងប្អូនត្រូវចាំថា ឧបករណ៍ចល័តនេះមិនមានប្រសិទ្ធភាព ១០០% ដូចការវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ធំៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាប្រសើរជាងការស្មានដោយភ្នែកទទេ។
- ចំណេញពេល៖ ដឹងលទ្ធផលភ្លាមៗ មិនបាច់ចាំរាប់ខែ រាប់ឆ្នាំ។
- ចំណេញថវិកា៖ ទិញម្តងប្រើបានច្រើនដង។
- ភាពម្ចាស់កា៖ បងប្អូនអាចវាស់ដីរាល់សប្តាហ៍ ដើម្បីដឹងពីការប្រែប្រួលនៃដីក្រោយពេលដាក់ជី។
យោងតាម បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មឆ្លាតវៃ (Smart Farming) ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាស់ដីចល័ត គឺជាជំហានដំបូងនៃកសិកម្មច្បាស់លាស់។ វាជួយកាត់បន្ថយការប្រើជីលើសកម្រិតបានរហូតដល់ ៣០% ដែលជាការសន្សំសំចៃថ្លៃដើម និងការពារដីមិនឱ្យឆាប់ខូច។
ក្នុងនាមជាកសិករអាជីព បងប្អូនមិនត្រូវបណ្តោយឱ្យចម្ការរបស់ខ្លួនស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់នោះទេ។ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ចល័ត គឺជាការវិនិយោគតូចតាចមួយ ប៉ុន្តែផ្ដល់ផលចំណេញមហាសាល។ «ដឹងពីដី ដឹងពីជី គឺដឹងពីចំណូល»៕